Schapendoes Baldr heeft een trauma

Baldr was van jongsaf aan gewend dat ik de hele dag van huis was, wat niet betekende dat hij alleen bleef aangezien zijn vader en moeder natuurlijk ook bij hem waren. 

In 2008 heeft hij echter 4 maanden in het asiel gezeten en sindsdien raakt hij in paniek als hij me langer dan twintig minuten uit het oog verloren heeft. Hij gaat zodra hij me mist op de uitkijk staan en duurt het langer dan die tijd begint hij aan 1 stuk door te blaffen zo hard als hij kan. In het asiel hield hij dat de hele 4 maanden vol al was hij zijn stem na een paar dagen geheel kwijt. Je zag hem nog wel blaffen maar je hoorde niets meer. Gelukkig kwam zijn stem na een paar weken weer terug want een Schapendoes zonder de karakteristieke blaf is maar een schim van zichzelf. Op deze foto  ben ik even de krant gaan halen toen hij diep in slaap leek maar hoewel ik amper tien minuten weg was, stond hij toch alweer op de uitkijk.

Scheperende Schapendoezen

Foto uit het boek van Hartmut Mohr. Zo was het volgens de beschrijvingen uit de Hollandse archieven. Scheper en hond stonden bij elkaar op een tiental meters afstand van de kudde. De scheper breidde aan 1 stuk door kousen, de hond keek naar de schapen. Alleen waren de kuddes minstens tienmaal groter. Dwaalden er een paar schapen af, dan volstond enig geblaf van de hond om ze terug te doen keren, wat de hond uit eigener beweging deed.
Overigens: hoe groter de kudde hoe minder neiging tot afdwalen de schapen vertonen.

Schapendoezen zijn geen resultaat van eeuwenlange selectie op schapenhoederskwaliteiten

Nog een mooi plaatje uit het boek van Hartmut Mohr over Der Niederländische Schapendoes.

Echter volgens mij niet berustend op de werkelijkheid, althans niet die in ons land. Daar bestonden de kuddes op de heide altijd uit een stuk of tweeduizend schapen. Wat we weten omdat men eeuwenlang ieder jaar alle schapen van elk heidedorp telde en de uitkomst ervan per provincie gepubliceerd werd in het verslag van Gedeputeerde Staten. De reden daarvan was dat men de oppervlakte aan landbouwgrond die elke boer gebruikte en waarover hij belasting moest betalen, berekende op grond van het aantal schapen dat hij bezat. Op de heide was landbouw namelijk tot de uitvinding van de kunstmest in 1910 uitsluitend mogelijk met behulp van schapemest en men wist exact hoeveel grond je met 1 schaap kon bemesten. Overigens werd ook al het andere vee jaarlijks geteld en vermeld omdat ook daar belasting op zat.
Miste een boer ineens een paar schapen dan werd nauwkeurig onderzocht hoe dat kwam en ook dat werd in het verslag opgenomen. Het komt ons nu onbegrijpelijk voor dat er in een jaarverslag van een provincie vermeld werd dat een boer uit een klein dorpje een paar schapen verloor doordat ze door een hondsdolle schepershond (i.e. een hond die schapen hoedt) waren doodgebeten maar in die tijd gebeurde er verder niet veel dat het vermelden waard was.
Dankzij dat onderzoek weten we nu wél dat de honden die men bij de kudde gebruikte niet een speciaal ras vormden waar men zuinig op was vanwege de bijzondere eigenschappen die door eeuwenlange selectie ontstaan waren. Want de inspecteur die dit incident onderzocht, oordeelde dat het de schuld was van de boer in kwestie, omdat hij een straathond gebruikte die hij zich pas een paar dagen eerder toegeëigend had, zonder zich aan de wachttijd te houden die daar voor gebruikelijk was.
Vroeger trainde men die honden niet voor dit werk, men koos er gewoon eentje uit en keek of hij het kon. Honden zat namelijk.

Schapendoes Baldr is een echte stadshond

Dat valt me iedere keer dat we in de stad komen weer op. Hier in het bos vindt hij er echt niets aan. Hij loopt altijd duidelijk verveeld achter me aan te sjokken tot we richting huis gaan. Dan gaat hij vooruit lopen in een kwieker tempo en slechts zo nu en dan blijft hij even staan om ergens aan te ruiken. Maar zodra we in de stad zijn, loopt hij oplettend rond en staat zowat elke vijf meter staan om iets langdurig te besnuiven en te belikken. Hij licht er ook heel vaak zijn poot, terwijl hij in het bos meestal als een teef plast. Wat ik liever heb omdat hij de neiging heeft zijn gezonde poot te lichten en zijn hele gewicht dan op zijn kapotte knie eust. Vermoedelijk is het lichten van de kapotte knie dus moeilijker dan erop steunen, maar belastend is het natuurlijk wel.
Springen kan hij er ook nog steeds mee, althans breed, wat hij over plassen en greppels pleegt te doen. Hoog springen voorkom ik want dat lijkt me toch een te zware aanslag op de knie en uit zichzelf zal een hond niet zo snel ergens overheen springen zolang dat niet persé nodig is. In het begin sprong hij wel steeds de caravan in en uit maar daar heb ik nu een loopplank neergelegd zodat hij niet meer springen kan.

Blaffen bij Schapendoezen

Ooit deed iemand onderzoek naar de betekenis van blaffen bij honden. Hij koos daar echter een niet-blaffend ras voor uit en na drie maanden nauwgezet registreren van dat niet-blaffen, concludeerde hij dat die betekenis niet was vast te stellen.
Veel mensen zijn  van mening dat honden zinloos blaffen en dat hun blaffen een domesticatieverschijnsel is omdat wolven niet blaffen, er van uitgaande dat honden van wolven afstammen. Dat doen ze echter net zomin als Nederlanders van de mens afstammen. Honden zijn gewoon een bepaald soort wolven, niet gedomesticeerd maar oorspronkelijk bij het ongedierte behorend: dieren die bij en van de mens leven. Na decennialang achter blaffende Doezen aangelopen te hebben ben ik er echter van overtuigd dat hun blaf betekenis heeft en ze elkaar door klank en frequentie kunnen duidelijk maken wat er aan de hand is. Zo hoor ik aan hun blaf niet alleen of ze een hond of een kat zien, maar bijvoorbeeld ook hoe groot die hond is, of dat ze een konijn achterna zitten en zelfs dat hij ontsnapt door zijn hol in te duiken.
Ook heb ik meegemaakt dat Teun een eekhoorn in een boom top zag zitten, begon te blaffen en de andere honden die verderop liepen allemaal omhoog gingen kijken.

Schapendoes Baldr heeft ouderdomsstaar

Baldr ging steeds slechter zien. Dat viel mij op doordat hij niet meer wist waar ik was als ik bovenwinds op een paar meter afstand stond te wachten tot hij klaar was met het opsnuiven van een voor hem interesante geur en dan eerst rondkeek en daarna vaak de verkeerde kant opliep. Volgens de dokter ziet hij niet veel meer dan het verschil tussen ligt en donker.

Daarom besloot ik zijn kuif maar geheel af te knippen. Dat blijkt niet alleen verschil te maken maar geeft me ook eindelijk de kans zijn mooie ogen te bewonderen.

Schapendoes Baldr heeft van rol gewisseld

Baldr heeft zowat vanaf het moment dat hij uit de werpkist klauterde zijn hele leven aan me vastgeplakt gezeten. Overal waar ik ging, volgde hij. Altijd. Ook als hij ogenschijnlijk diep in slaap verkeerde en ik even de keuken inliep, stond hij direct achter me. De keren dat ik bijna mijn nek over hem brak zijn ontelbaar en hoe vaak ik ook per ongeluk tegen zijn poten schopte omdat ik hem niet zag staan, nooit leerde hij daarvan wat afstand nemen of op mijn voetbewegingen letten. Heel anders dan zijn grootmoeder Jofr Doeshuus. Die raakte ik als welpje een keertje per ongeluk met mijn voet tegen haar pootje en die bleef vervolgens haar hele leven consequent een handbreedte ruimte tussen mijn voeten en haar poten houden. Ook als ze bij GG-oefeningen naast me moest zitten. Tot ergernis van de instructeur.
Baldr moest en zou me met alle geweld altijd zien. Zelfs een WC-deur tussen ons in accepteerde hij niet. Dan begon hij te blaffen en aan de deur te krabben tot hij me weer zag. Gelukkig woon ik in mijn eentje dus was een open deur nooit een probleem. Slapen deed hij altijd op mijn voeteneinde.
Tot hij in juli jongstleden ineens besloot in de woonruimte van mijn caraven te gaan slapen, wel vlak voor de ingang van de slaapruimte, waar geen deur in zit zodat we toch min of meer in dezelfde ruimte verkeren.
Terzelfder tijd ging hij er een gewoonte van maken om buiten te gaan liggen slapen als ik binnen zat te lezen ofzo en als ik buiten zat juist binnen. Als hij na een tijdje dan weer wakker werd, ging hij me niet opzoeken maar begon hij me te roepblaffen. Waarmee hij pas ophield als ik naar hem toe was gekomen. Net alsof hij vond dat het nu mijn beurt was om hem steeds op te zoeken.