Oorsprong vachtkleuren schapendoes

Vachtkleur speelt bij de Schapendoes geen rol. Volgens de kynologische keurmeesters heeft een goede hond geen kleur. Waarmee ze bedoelen dat de algehele kwaliteit altijd voorgaat. Voor rashonden mag dat waar zijn maar vroeger was kleur voor gebruikshonden juist van doorslaggevende betekenis.

Bronnen uit de Klassieke Oudheid stellen duidelijk dat bij schaapskudden witte honden gebruikt moeten worden. In die tijd bezat de mens al net zolang schapen en honden als er sindsdien verstreken is dus ze beschrijven een allang bestaande, op ervaring berustende praktijk. Middeleeuwse bronnen stellen dat de herders witte honden gebruiken bij schaapskudden om ze te doen verschillen van wolven, al zijn die het niet eens over de vraag of dat omwille der schapen of herders was.

Volgens dezelfde bronnen gebruikten de boeren voor erfbewaking uitsluitend zwarte honden, omdat die ’s nachts dienst deden. Bruin, grijs en kleurvariëteiten ervan trof men daarom vroeger niet aan bij de boerenhonden maar, afgezien van de gezelschapshonden van stedelingen, bij jacht- en andersoortige gebruikshonden waar schutkleuren voor de taak vereist werden. Patrouille- en berichthonden van het leger bijvoorbeeld mochten niet effen bruin, wit of zwart zijn maar grijs, gevlekt of gestroomd.  

De honden die hier te lande gebruikt werden bij schaapskudden, deden dat slechts als bijbaantje naast erfbewaking. Daarom hoefden ze ook niet wit te wezen.  Naar gelang de andere taken die hij had, bijvoorbeeld als stropershond[1], bezat zo’n hond bepaalde kleuren. Hun geschiktheid voor het hoeden van schaapskudden was derhalve van ondergeschikt belang, alleen al omdat honden daar niet echt voor nodig waren. De kleuren van de Schapendoes zijn authentiek en verklaarbaar en onderbouwen dat het geen specifiek voor het hoeden van schaapskudden gebruikt ras was.

Of vachtkleur en eigenschappen met elkaar in verband gebracht kunnen worden wat Schapendoezen betreft, weet ik niet. Wel zie ik wezenlijk verschil in gedrag tussen mijn zwarte en grijze Schapendoezen, maar meer valt daar vooralsnog niet over op te merken.

---

[1] Herders waren notoire stropers en hadden een voorkeur voor honden met lange, dichte vachten van onopvallende kleur

Schapendoezen houden van hollen

Ben holde van de ene hond naar de andere totdat hij merkte dat ik zowat uit zicht verdwenen was, waarop hij besloot terug te keren.

Schapendoezen graven graag

Ben heeft een nieuwe hobby: holen graven onder dood hout. Voorheen groef hij ze in de open lucht.

Ben lekker bezig

Hij doet niets liever dan zich wentelen in vochtige moerasbegroeiing.

Schapendoezen bezitten een sterk jachtinstinct

Ben bejaagt plastic op een akker.

Schapendoezen hebben het instinct van de muddehond

Ben bezit het beslist wel. Sinds hij door heeft dat bunzingen onder houtopslag kunnen zitten, inspecteert hij elke hoop hout die we passeren.

Schapendoezen houden van hollen en water

Ben holt zich zodra hij de ruimte heeft het heen en weer tot ik uit zicht raak en hij zich geroepen voelt. Daarmee is de ruimte verdwenen en verruilt hij de lol van hollen voor die van te water staan.